{"id":436,"date":"2012-04-18T09:06:42","date_gmt":"2012-04-18T09:06:42","guid":{"rendered":"http:\/\/wp2.edge.is\/?p=436"},"modified":"2016-11-08T09:07:04","modified_gmt":"2016-11-08T09:07:04","slug":"atak-um-skjol-ithrottafelaga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?p=436","title":{"rendered":"\u00c1tak um skj\u00f6l \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laga"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/wayback.vefsafn.is\/wayback\/20141025062127im_\/http:\/\/www.heradsskjalasafn.is\/images\/stories\/fel_her_isi_2012_4_18_1.jpg\" alt=\"fel_her_isi_2012_4_18_1\" width=\"500\" height=\"333\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p><em>\u00c1 bla\u00f0amannafundi er haldinn var um \u00e1taki\u00f0 \u00ed Borgarskjalasafni Reykjav\u00edkur 18. apr\u00edl 2012. F.v. \u00deorsteinn Tryggvi M\u00e1sson h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur \u00c1rnesinga, Birna Mj\u00f6ll Sigur\u00f0ard\u00f3ttir h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur Mosfellsb\u00e6jar, Svanhildur Bogad\u00f3ttir borgarskjalav\u00f6r\u00f0ur Reykjav\u00edkur, \u00d3lafur Rafnsson forma\u00f0ur \u00cd\u00fer\u00f3tta- og \u00d3lymp\u00edusambands \u00cdslands, Hrafn Sveinbjarnarson h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur K\u00f3pavogs og \u00d6rn Andr\u00e9sson forma\u00f0ur afm\u00e6lisnefndar \u00cdS\u00cd.<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/wayback.vefsafn.is\/wayback\/20141025062127im_\/http:\/\/www.heradsskjalasafn.is\/images\/stories\/afmaeliisi.jpg\" alt=\"\" border=\"0\" \/><\/p>\n<p>\u00cd\u00fer\u00f3tta- og \u00d3lymp\u00edusamband \u00cdslands fagnar \u00ed \u00e1r 100 \u00e1ra afm\u00e6li s\u00ednu me\u00f0 \u00fdmsum h\u00e6tti.<\/p>\n<p>\u00cd dag, 18. apr\u00edl 2012 eru 100 dagar \u00ed \u00d3lymp\u00eduleikana, st\u00e6rsta \u00ed\u00fer\u00f3ttavi\u00f0bur\u00f0 \u00ed heiminum, mikil saga tengist leikunum en \u00cdslendingar kepptu \u00fear fyrst \u00e1ri\u00f0 1908 \u00ed gl\u00edmu. \u00cd tilefni af 100 \u00e1ra afm\u00e6li \u00cd\u00fer\u00f3tta- og \u00d3lymp\u00edusambands \u00cdslands hefur sambandi\u00f0 og F\u00e9lag h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a \u00e1 \u00cdslandi hafi\u00f0 samstarf um s\u00f6fnun og skr\u00e1ningu \u00e1 skj\u00f6lum \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laga og \u00ed\u00fer\u00f3ttatengdum skj\u00f6lum s.s. sendibr\u00e9fum, lj\u00f3smyndum, myndb\u00f6ndum, fundarger\u00f0um, m\u00f3taskr\u00e1m, f\u00e9lagaskr\u00e1m, b\u00f3khaldi, og merkjum.<\/p>\n<p>\u00cd skjalas\u00f6fnum \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laganna felst vitnisbur\u00f0ur um starfsemi \u00feeirra \u00ed frumheimildum; hva\u00f0a hugsj\u00f3nir voru a\u00f0 baki, um bar\u00e1ttu, \u00ferotlausar \u00e6fingar til a\u00f0 n\u00e1 \u00e1rangri, t\u00f6p og gl\u00e6sta sigra, dugna\u00f0 og elju einstaklinga vi\u00f0 uppbyggingu f\u00e9laganna, oft \u00ed \u00f3launu\u00f0u sj\u00e1lfbo\u00f0ali\u00f0astarfi. Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 skjalas\u00f6fn \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laganna glatist ekki, heldur s\u00e9u var\u00f0veitt tryggilega og a\u00f0gengilega \u00e1 skjalas\u00f6fnum landsins.<\/p>\n<p>Forma\u00f0ur \u00cdS\u00cd fylgdi \u00e1takinu \u00far hla\u00f0i me\u00f0 hvatningaror\u00f0um og fjalla\u00f0i m.a. um mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 vel s\u00e9 haldi\u00f0 utan um skj\u00f6l \u00ed hita leiksins og dagsins \u00f6nn hj\u00e1 \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9l\u00f6gum, \u00feau beri \u00ed s\u00e9r s\u00f6gu \u00feeirra sem \u00e1 eftir koma. Einnig benti hann \u00e1 mikilv\u00e6gi \u00feess a\u00f0 skj\u00f6lin v\u00e6ru a\u00f0gengileg \u00ed opinberum skjalav\u00f6rslustofnunum.<\/p>\n<p>H\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur K\u00f3pavogs fjalla\u00f0i um elstu f\u00e9lagasamt\u00f6k \u00cdslendinga sem kunnugt er um, fyrst \u00feekkt \u00ed kringum \u00e1ri\u00f0 1680, sem h\u00e9tu Sakir og var f\u00e9lag \u00edslenskra st\u00fadenta \u00ed Kaupmannah\u00f6fn. Ritu\u00f0 l\u00f6g f\u00e9lagsins eru til fr\u00e1 \u00e1rinu 1760 og mun Eggert \u00d3lafsson hafa haldi\u00f0 \u00fear \u00e1 penna. \u00cd 59. grein \u00feessara laga segir:<br \/>\n\u201eV\u00e9r skulum eiga leika \u00e1 Amager eyju tvisvar \u00e1 sumri hverju. R\u00e1\u00f0a skal \u00f6ldungur [forma\u00f0ur] n\u00e6r haldast skulu. R\u00e1\u00f0a skal hann og hva\u00f0 leika skal. Skyldur er hann \u00fe\u00e1 h\u00e6tt er komi\u00f0 \u00feessum leikum a\u00f0 lei\u00f0a \u00fe\u00e1 alla er a\u00f0 leiknum voru inn \u00e1 \u00f6ldurh\u00fas eitt og skj\u00f3ta [borga] einn \u00fear, \u00fe\u00e1 erat [er ekki] hann skyldur\u00a0 meiru til a\u00f0 skj\u00f3ta en alin n\u00e6mi fyrir hvern \u00feeirra. Erat [er ekki] hann \u00feess skyldur \u00fe\u00f3tt oftar s\u00e9 leiki\u00f0. Allir skulu \u00fear leika s\u00e6kja enda m\u00e1 \u00feeim engi s\u00e1 fr\u00e1 vera a\u00f0 eigi hafi hann \u00f6ldungs [formanns] lof a\u00f0 \u00fev\u00ed.\u201c<\/p>\n<p>Fleira er ekki kunnugt um \u00feessa \u00ed\u00fer\u00f3ttai\u00f0kun enda ekkert fleira skjalfest til um hana. En \u00fea\u00f0 a\u00f0 halda m\u00f6nnum a\u00f0 hreyfingunni me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta formanninn bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 drykki er b\u00fdsna \u00f3l\u00edkt \u00feeirri \u00ed\u00fer\u00f3ttahreyfingu sem reis me\u00f0al \u00cdslendinga \u00e1 19. \u00f6ld og \u00ed upphafi 20. aldar. Ekki var \u00feetta s\u00e9rstaklega \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9lag, en \u00feetta er rifja\u00f0 upp me\u00f0 \u00fe\u00e1 spurningu \u00ed huga hvernig menn muni geta afla\u00f0 s\u00e9r vitnisbur\u00f0ar um \u00ed\u00fer\u00f3ttai\u00f0kun og starfsemi \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laga eftir 250 \u00e1r? \u00deessi fr\u00f3\u00f0leiksmoli er \u00ed fundarger\u00f0ab\u00f3k sem er var\u00f0veitt \u00ed Bodleian Library \u00ed Oxford. \u00dev\u00ed er mikilv\u00e6gt a\u00f0 stu\u00f0la\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skj\u00f6l \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laga og um \u00ed\u00fer\u00f3ttai\u00f0kun s\u00e9u var\u00f0veitt \u00e1 a\u00f0gengilegan h\u00e1tt \u00ed heimabygg\u00f0.<\/p>\n<p>Hvatt var til \u00feess \u00e1 bla\u00f0amannafundinum a\u00f0 g\u00e6tt v\u00e6ri a\u00f0 daglegu skjalahaldi hj\u00e1 \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9l\u00f6gunum, m.a. me\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed huga a\u00f0 skjalas\u00f6fnum frj\u00e1lsra f\u00e9lagasamtaka v\u00e6ri nokkur h\u00e6tta b\u00fain vegna hins \u00fej\u00e1la vinnsluv\u00e6na rafr\u00e6na forms, \u00fev\u00ed oft gleymist a\u00f0 koma g\u00f6gnum \u00e1 var\u00f0veitanlegt form me\u00f0 \u00fatprentun.<\/p>\n<p><em>Magn\u00fas \u00d3lafsson forma\u00f0ur minjanefndar Vals og Svanhildur Bogad\u00f3ttir borgarskjalav\u00f6r\u00f0ur<\/em><\/p>\n<p>\u00cd\u00fer\u00f3ttaf\u00e9lagi\u00f0 Valur afhenti Borgarskjalasafni til var\u00f0veislu skj\u00f6l og s\u00fdnd voru skj\u00f6l fr\u00e1 H\u00e9ra\u00f0sskjalasafni \u00c1rnesinga og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafni Mosfellsb\u00e6jar, m.a. <a href=\"http:\/\/heradsskjalasafn.is\/ithrottamotabok-aftureldingar-og-drengs\/\" target=\"_blank\">\u00ed\u00fer\u00f3ttam\u00f3tab\u00f3k ungmennaf\u00e9laganna Aftureldingar og Drengs<\/a>, gl\u00e6silegur gripur sem b\u00fai\u00f0 er um \u00ed \u00fatskornum tr\u00e9kassa sem er handarverk R\u00edkar\u00f0s J\u00f3nssonar, en einnig kringla og sj\u00f6 k\u00edl\u00f3a k\u00faluvarpsk\u00fala sem vi\u00f0staddir skjalaver\u00f0ir handl\u00e9ku kv\u00ed\u00f0afullir, minnugir \u00feess a\u00f0 n\u00fdlega var augl\u00fdst eftir skjalaver\u00f0i til starfa hj\u00e1 Al\u00fej\u00f3\u00f0abankanum og m.a. var ums\u00f3knarskilyr\u00f0i a\u00f0 geta lyft 7 k\u00edl\u00f3um.<\/p>\n<p>\u00cd\u00fer\u00f3ttahreyfingin og h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnin taka n\u00fa h\u00f6ndum saman og hvetja b\u00e6\u00f0i forsvarsmenn \u00ed\u00fer\u00f3ttaf\u00e9laga, \u00ed\u00fer\u00f3ttah\u00e9ra\u00f0a og \u00fe\u00e1 a\u00f0ila sem hafa unni\u00f0 \u00ed \u00ed\u00fer\u00f3ttahreyfingunni a\u00f0 l\u00edta upp \u00e1 h\u00e1aloft e\u00f0a \u00ed kassann \u00ed kjallaranum og koma \u00fev\u00ed \u00e1 r\u00e9ttan sta\u00f0. Helsta markmi\u00f0 me\u00f0 \u00feessu \u00e1taki er a\u00f0 g\u00f6gnin s\u00e9u skr\u00e1\u00f0 vel og var\u00f0veitt \u00e1 \u00f6ruggum sta\u00f0.<\/p>\n<p>H\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnin 20 \u00e1 \u00cdslandi, eru sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ar skjalav\u00f6rslustofnanir \u00e1 vegum sveitarf\u00e9laga. Alls eru 25 \u00ed\u00fer\u00f3ttah\u00e9ru\u00f0 \u00e1 landinu, e\u00f0a 7 \u00ed\u00fer\u00f3ttabandal\u00f6g og 18 h\u00e9ra\u00f0ssamb\u00f6nd. \u00cd\u00fer\u00f3ttaf\u00e9l\u00f6g og \u00feeir sem hafa undir h\u00f6ndum skj\u00f6l tengdum \u00ed\u00fer\u00f3ttum, eru hvattir til a\u00f0 hafa samband vi\u00f0 starfsmenn h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna \u00ed bygg\u00f0alagi s\u00ednu. Tengili\u00f0ur \u00cdS\u00cd vegna verkefnisins er Hj\u00f6rd\u00edsi Gu\u00f0mundsd\u00f3ttir verkefnisstj\u00f3ra hj\u00e1 \u00cdS\u00cd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 bla\u00f0amannafundi er haldinn var um \u00e1taki\u00f0 \u00ed Borgarskjalasafni Reykjav\u00edkur 18. apr\u00edl 2012. F.v. \u00deorsteinn Tryggvi M\u00e1sson h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur \u00c1rnesinga, Birna Mj\u00f6ll Sigur\u00f0ard\u00f3ttir h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur Mosfellsb\u00e6jar, Svanhildur Bogad\u00f3ttir borgarskjalav\u00f6r\u00f0ur Reykjav\u00edkur, \u00d3lafur Rafnsson forma\u00f0ur \u00cd\u00fer\u00f3tta- og \u00d3lymp\u00edusambands \u00cdslands, Hrafn Sveinbjarnarson h\u00e9ra\u00f0sskjalav\u00f6r\u00f0ur K\u00f3pavogs og<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-frettir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":437,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions\/437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}