{"id":309,"date":"2011-02-28T10:39:27","date_gmt":"2011-02-28T10:39:27","guid":{"rendered":"http:\/\/wp2.edge.is\/?p=309"},"modified":"2016-11-07T10:39:42","modified_gmt":"2016-11-07T10:39:42","slug":"menningararfleid-og-oryggismal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?p=309","title":{"rendered":"Menningararflei\u00f0 og \u00f6ryggism\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/wayback.vefsafn.is\/wayback\/20140711200026im_\/http:\/\/heradsskjalasafn.is\/images\/stories\/594px-distinctive_emblem_for_cultural_property_under_special_protection_svg.png\" alt=\"\" width=\"329\" height=\"332\" border=\"1\" \/><\/p>\n<p><em>Au\u00f0kennismerki menningarver\u00f0m\u00e6ta til \u00feess a\u00f0 au\u00f0kenna lausaf\u00e9 e\u00f0a fasteign sem hefur mikla \u00fe\u00fd\u00f0ingu\u00a0sem menningararfur alls mannkyns. \u00dea\u00f0 veitir fri\u00f0helgi \u00ed vopnu\u00f0um \u00f3fri\u00f0i, skilgreint \u00ed Haag s\u00e1ttm\u00e1lanum fr\u00e1 14. ma\u00ed 1954.<\/em><br \/>\n<em>\u00deegar merki\u00f0 er sett upp \u00ferefalt eins og h\u00e9r er s\u00fdnt, er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a menningarver\u00f0m\u00e6ti undir s\u00e9rstakri vernd. Barb\u00f6rug\u00f6ngin (Barbarastollen) falla undir sl\u00edka vernd.<br \/>\nNotkun \u00e1 \u00feessu merki er bundin vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0lega s\u00e1ttm\u00e1la, einkum Haag s\u00e1ttm\u00e1lann 1899 og 1907, Genfars\u00e1ttm\u00e1lann 1949 og b\u00f3kunum vi\u00f0 hann fr\u00e1 1977 og 2005 auk annarra \u00e1kv\u00e6\u00f0a al\u00fej\u00f3\u00f0a- samninga og laga um mannr\u00e9ttindi hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a skriflegan gj\u00f6rning e\u00f0a hef\u00f0. Misnotkun \u00e1 \u00feessum t\u00e1knum er b\u00f6nnu\u00f0 skv. \u00feessum s\u00e1ttm\u00e1lum og skv. l\u00f6gum \u00feeirra r\u00edkja sem hafa sta\u00f0fest \u00fe\u00e1.<\/em><\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2009 hrundi bygging s\u00fa er h\u00fdsti Borgarskjalasafn K\u00f6lnarborgar \u00f3v\u00e6nt og vakti \u00fea\u00f0 v\u00ed\u00f0a \u00f3hug. Ekki reyndist unnt a\u00f0 bjarga \u00f6llum frumskj\u00f6lum er ur\u00f0u undir r\u00fastunum en \u00f6ryggislj\u00f3smyndir reyndust vera fyrir hendi af nokkru af \u00fev\u00ed sem tapa\u00f0ist (eldra\u00a0en fr\u00e1 \u00e1rinu 1945)\u00a0og me\u00f0 \u00fev\u00ed sanna\u00f0i skipuleg \u00f6ryggisafritun gildi sitt.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.stuttgarter-zeitung.de\/stz\/page\/1982269_0_9579_-barbarastollen-eine-schatzkammer-in-der-tiefe-des-berges.html\" target=\"_blank\">Fr\u00e9tt Stuttgarter Zeitung um \u00feetta<\/a><\/p>\n<p>\u00cd \u00de\u00fdskalandi eru \u00f6ryggisafrit af mikilv\u00e6gustu skj\u00f6lum og b\u00f3kum menningararfs \u00dej\u00f3\u00f0verja var\u00f0veitt dj\u00fapt inni \u00ed fjalli \u00ed Svartask\u00f3gi, n\u00e1nar tilteki\u00f0 \u00ed\u00a0 Barb\u00f6rug\u00f6ngunum (Barbarastollen \u2013 kennd vi\u00f0 heilaga B\u00e1ru) \u00ed Oberried, ekki langt fr\u00e1 Freiburg \u00ed Breisgau.<\/p>\n<p>\u00deessi \u00f6ryggisafrit eru \u00f6ll ger\u00f0 \u00e1 \u00f6rfilmur (m\u00edkr\u00f3filmur). 28.000 k\u00edl\u00f3metrar af \u00f6rfilmum er n\u00fa var\u00f0veitt \u00fear.<\/p>\n<p>H\u00e6gt er a\u00f0 gl\u00f6ggva sig n\u00e1nar \u00e1 \u00feessu \u00e1 heimas\u00ed\u00f0u Almannavarna Sambandsl\u00fd\u00f0veldisins \u00de\u00fdskalands (Bundesamt f\u00fcr Bev\u00f6lkerungsschutz und Katastrophenhilfe)\u00a0 sem s\u00e9r um \u00feessa geymslu, en \u00feetta er s\u00e1 hluti almannavarna sem sn\u00fdst um vernd menningarver\u00f0m\u00e6ta (Kulturgutschutz). \u00c1 \u00cdslandi falla almannavarnir undir R\u00edkisl\u00f6greglustj\u00f3ra, en or\u00f0in menningararfur og menningarver\u00f0m\u00e6ti finnast ekki \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u emb\u00e6ttisins.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bbk.bund.de\/cln_027\/nn_402294\/DE\/02__Themen\/12__Kulturgutschutz\/06__ZentralerBergungsort\/ZentralerBergungsort__node.html__nnn=true\" target=\"_blank\">Um Barb\u00f6rug\u00f6ngin \u00e1 heimas\u00ed\u00f0u \u00fe\u00fdsku almannavarnanna<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Barbarastollen\" target=\"_blank\">Umfj\u00f6llun \u00e1 \u00fe\u00fdsku Wikipediu<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.haaretz.com\/weekend\/magazine\/the-time-capsule-1.291282\" target=\"_blank\">Umfj\u00f6llun \u00e1 ensku um Barbarastollen \u00ed\u00a0 Haaretz<\/a><\/p>\n<p>\u00deetta er eini sta\u00f0urinn \u00ed \u00de\u00fdskalandi sem er skilgreindur undir s\u00e9rstakri vernd Haag s\u00e1ttm\u00e1lans um vernd menningarver\u00f0m\u00e6ta \u00ed str\u00ed\u00f0s\u00e1t\u00f6kum.<\/p>\n<p>Fyrir Al\u00feingi liggur n\u00fa \u00feings\u00e1lyktunartillaga sem er bundin vi\u00f0 menningararfleif\u00f0 \u00e1 stafr\u00e6nu formi.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.althingi.is\/altext\/139\/s\/0789.html\" target=\"_blank\">Tillaga til \u00feings\u00e1lyktunar um var\u00f0veislu \u00edslenskrar menningararfleif\u00f0ar \u00e1 stafr\u00e6nu formi<\/a><\/p>\n<p>\u00cd \u00e1lyktuninni er m.a. minnst \u00e1 str\u00ed\u00f0i\u00f0 \u00ed \u00cdrak, en eftir \u00feau \u00f3sk\u00f6p ger\u00f0ust Bandar\u00edkin einmitt a\u00f0ilar a\u00f0 Haag s\u00e1ttm\u00e1lanum. <a href=\"http:\/\/heradsskjalasafn.is\/bandarikin-gerast-adilar-ad-haag-sattmalanum-um-verndun-menningarverdmaeta-i-vopnudum-atokum\/\" target=\"_blank\">Sj\u00e1 fr\u00e9tt h\u00e9r \u00e1 vefnum<\/a><\/p>\n<p>Gott v\u00e6ri ef \u00feessi \u00e1lyktun v\u00e6ri v\u00ed\u00f0t\u00e6kari og n\u00e6\u00f0i einnig til annarrar menningararfleif\u00f0ar \u00cdslendinga. Ekki v\u00e6ri \u00far vegi a\u00f0 almannavarnir og v\u00f6rslustofnanir menningararfleif\u00f0ar \u00cdslendinga t\u00e6kju upp reglulegt samstarf, m.a. um afritasafn \u00e1 \u00f6rfilmur \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem\u00a0\u00dej\u00f3\u00f0verjar hafa \u00ed Barb\u00f6rug\u00f6ngunum.<\/p>\n<p>Leggja ber \u00fe\u00f3 \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 var\u00f0veisla menningararfleif\u00f0ar fer fram me\u00f0 \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti en \u00f6ryggisafritun t.d. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00faa vel a\u00f0 s\u00f6fnum og v\u00f6rslustofnunum \u00ed h\u00fasn\u00e6\u00f0i og \u00f6ryggisb\u00fana\u00f0i a\u00f0 \u00f3gleymdu \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa arfleif\u00f0ina \u00ed v\u00f6rslu h\u00e6fs\u00a0fagmennta\u00f0s starfsli\u00f0s.\u00a0Menningararfinn \u00fearf a\u00f0 var\u00f0veita \u00ed raun og veru svo hann ver\u00f0i ekki a\u00f0 eint\u00f3mum s\u00fdndarveruleika.<\/p>\n<p>Mikilsvert er a\u00f0 \u00f6ryggisafrit s\u00e9u \u00e1 st\u00f6\u00f0ugu, varanlegu og au\u00f0l\u00e6silegu formi eins og \u00f6rfilmum. Rafr\u00e6nt form dugir ekki, enda n\u00fdta \u00dej\u00f3\u00f0verjar \u00fea\u00f0 ekki undir \u00f6ryggisafrit s\u00edns menningararfs.<\/p>\n<p>H\u00e9r \u00e1 vefnum hefur \u00e1\u00f0ur veri\u00f0 hvatt til \u00feess a\u00f0 \u00cdsland gerist a\u00f0ili a\u00f0 Haag s\u00e1ttm\u00e1lanum og g\u00e6ti \u00fea\u00f0 or\u00f0i\u00f0 li\u00f0ur \u00ed a\u00f0 taka upp skipulega stefnu til verndar \u00edslenskri menningararfleif\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Au\u00f0kennismerki menningarver\u00f0m\u00e6ta til \u00feess a\u00f0 au\u00f0kenna lausaf\u00e9 e\u00f0a fasteign sem hefur mikla \u00fe\u00fd\u00f0ingu\u00a0sem menningararfur alls mannkyns. \u00dea\u00f0 veitir fri\u00f0helgi \u00ed vopnu\u00f0um \u00f3fri\u00f0i, skilgreint \u00ed Haag s\u00e1ttm\u00e1lanum fr\u00e1 14. ma\u00ed 1954. \u00deegar merki\u00f0 er sett upp \u00ferefalt eins og h\u00e9r er<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-309","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-frettir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":310,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}