{"id":1525,"date":"2023-10-29T20:03:10","date_gmt":"2023-10-29T20:03:10","guid":{"rendered":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?p=1525"},"modified":"2023-10-29T20:03:10","modified_gmt":"2023-10-29T20:03:10","slug":"thjodskjalavordur-gegn-heradsskjalasofnum-skjalaeyding-og-einkaskjalasofn-a-vergangi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?p=1525","title":{"rendered":"\u00dej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur gegn h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnum &#8211; skjalaey\u00f0ing og einkaskjalas\u00f6fn \u00e1 vergangi"},"content":{"rendered":"<p>Hinn 1. okt\u00f3ber sl. gengu \u00ed gildi s\u00f6gulegar reglur um ey\u00f0ingu (grisjun) skjala settar af Hrefnu R\u00f3bertsd\u00f3ttur \u00fej\u00f3\u00f0skjalaver\u00f0i.<br \/>\n<a href=\"https:\/\/www.stjornartidindi.is\/Advert.aspx?RecordID=68637006-90bc-44a5-b1b5-22b45e5ff468\">Reglur um var\u00f0veislu og ey\u00f0ingu skjala \u00far fj\u00e1rhagsb\u00f3khaldi afhendingarskyldra a\u00f0ila<\/a><\/p>\n<p>\u00dear sem aflei\u00f0ingarnar eru v\u00ed\u00f0t\u00e6kar og \u00edskyggilegar hefur veri\u00f0 reynt a\u00f0 draga fj\u00f6\u00f0ur yfir alv\u00f6ru m\u00e1lsins me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 \u00fea\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/skjalasafn.is\/frettir\/reglur_um_vardveislu_og_eydingu_fjarhagsbokhalds\">m\u00e1lflutningi \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns<\/a> a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 a\u00f0eins heimild, ekki skylda.<\/p>\n<p>R\u00f6kstudd <a href=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Umsogn9januar2023BMS-HS-VE-ThTM.pdf\">andm\u00e6li nokkurra h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a \u00ed jan\u00faar 2023<\/a> \u00e1samt <a href=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Hjalagt-umsognHS2009-10-11kafli.pdf\">fylgiskjali<\/a> voru a\u00f0 engu h\u00f6f\u00f0. Um \u00fe\u00e6r athugasemdir er \u00feaga\u00f0 vi\u00f0 setningu reglanna, og ekkert tillit var til \u00feeirra teki\u00f0.<\/p>\n<p>\u00deetta er v\u00ed\u00f0t\u00e6kasta ey\u00f0ingarheimild sem gefin hefur veri\u00f0 um opinber skj\u00f6l \u00e1 \u00cdslandi til \u00feessa. Meira en helmingur opinberra skjala er me\u00f0 \u00feessu d\u00e6mdur til ey\u00f0ingar. Ekki er a\u00f0eins um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00f6ll fylgiskj\u00f6l fj\u00e1rhagsb\u00f3khalds, heldur einnig b\u00f3kf\u00e6rslu allra opinberra stofnana upp a\u00f0 \u00e1rsreikningum. \u00dej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur n\u00fdtti me\u00f0 \u00feessu heimild \u00ed l\u00f6gum um opinber skjalas\u00f6fn til \u00feess a\u00f0 r\u00fdra \u00ed reynd almenn v\u00f6rslu\u00e1kv\u00e6\u00f0i laga um opinber skjalas\u00f6fn a\u00f0 meira en helmingi, \u00e1n \u00feess a\u00f0 Al\u00feingi f\u00e1i neitt um \u00fea\u00f0 sagt.<\/p>\n<p>\u00deessu veldur h\u00fasn\u00e6\u00f0isvandi \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins. M\u00e6tti e.t.v. l\u00edkja \u00feessu vi\u00f0 a\u00f0 a\u00f0st\u00f6\u00f0uvandi heilbrig\u00f0iskerfisins yr\u00f0i leystur me\u00f0 l\u00edfslokame\u00f0fer\u00f0um.<\/p>\n<p>Ey\u00f0ing (grisjun) skjala \u00ed vestr\u00e6num skjalfr\u00e6\u00f0um er ekki r\u00e9ttl\u00e6tanleg \u00e1 grundvelli skorts \u00e1 r\u00fdmi e\u00f0a a\u00f0st\u00f6\u00f0uleysis opinbers skjalasafns. Opinber skj\u00f6l eru var\u00f0veitt \u00e1 \u00f6\u00f0rum forsendum en \u00feeirri a\u00f0 var\u00f0veisla \u00feeirra helgist af r\u00fdmi sem fyrir liggur e\u00f0a takmarkist af \u00feeim s\u00f6kum.<\/p>\n<p>H\u00fasn\u00e6\u00f0isvandi \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins n\u00fana er \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0eins til kominn vegna skjala r\u00edkisins. \u00c1s\u00e6lni \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns \u00ed a\u00f0 taka yfir skjalav\u00f6rslu h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna veldur \u00fear miklu. Blasir n\u00fa vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur \u00feegar \u00ed \u00e1rsbyrjun hafi\u00f0 undirb\u00faning a\u00f0 \u00feessu, nokkru \u00e1\u00f0ur en borgarstj\u00f3rn Reykjav\u00edkur og b\u00e6jarstj\u00f3rn K\u00f3pavogs \u00e1kv\u00e1\u00f0u a\u00f0 leggja ni\u00f0ur h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fn s\u00edn, fyrirvara- og undirb\u00faningslaust.<\/p>\n<p>Um \u00e1rabil hefur \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 s\u00f3st eftir a\u00f0 taka rafr\u00e6n skj\u00f6l sveitarf\u00e9laga til var\u00f0veislu og reki\u00f0 hr\u00e6\u00f0slu\u00e1r\u00f3\u00f0ur um hversu erfitt og fl\u00f3ki\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00f6rsluverkefni er og gert l\u00edti\u00f0 \u00far h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnum um lei\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri \u00feeim ofvi\u00f0a. Fulltr\u00faar \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins, \u00fe\u00e1verandi \u00fej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur Eir\u00edkur G. Gu\u00f0mundsson og n\u00faverandi a\u00f0sto\u00f0ar\u00fej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur Nj\u00f6r\u00f0ur Sigur\u00f0sson, hafa heims\u00f3tt Samband \u00edslenskra sveitarf\u00e9laga 14. jan\u00faar 2019 til a\u00f0 grafa undan h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnunum. Skv. minnisbla\u00f0i starfsmanna Sambandsins sem lagt var fyrir stj\u00f3rn \u00feess 25. jan\u00faar 2019 m\u00e1 lesa a\u00f0 fulltr\u00faar \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns l\u00f6g\u00f0u \u00e1 r\u00e1\u00f0in um sameiningu og f\u00e6kkun h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna. Algerlega \u00e1n vitundar h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna og sveitarstj\u00f3rna \u00feeirra. \u00cd \u00fev\u00ed skyni var notu\u00f0 sk\u00fdrsla um eftirlitsk\u00f6nnun sem l\u00e1 fyrir \u00ed desember 2018 sem s\u00fdndi h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnin \u00ed svo neikv\u00e6\u00f0u lj\u00f3si a\u00f0 henni var formlega m\u00f3tm\u00e6lt vi\u00f0 menningarm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2019 af h\u00e1lfu K\u00f3pavogsb\u00e6jar. Stj\u00f3rn Sambands \u00edslenskra sveitarf\u00e9laga sam\u00feykkti b\u00f3kun 30. \u00e1g\u00fast 2019 \u00fear sem h\u00fan taldi mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 g\u00e6tti h\u00f3fs vi\u00f0 eftirlit me\u00f0 starfsemi h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna.<\/p>\n<p>H\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnum sveitarf\u00e9laga er au\u00f0vita\u00f0 ekkert frekar ofvi\u00f0a en sveitarf\u00e9l\u00f6gunum sj\u00e1lfum a\u00f0 nota t\u00f6lvut\u00e6kni \u00ed starfsemi sinni. R\u00edkisvaldi\u00f0 hefur a.m.k. ekki yfirteki\u00f0 starfsemi sveitarf\u00e9laga \u00e1 \u00feeim forsendum enn.<\/p>\n<p>H\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnin hafa n\u00fa reki\u00f0 \u00feessi \u00f3sannindi af h\u00f6ndum s\u00e9r me\u00f0 stofnun Mi\u00f0st\u00f6\u00f0var h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna um rafr\u00e6na skjalav\u00f6rslu.<\/p>\n<p>Hrefna R\u00f3bertsd\u00f3ttir, fyrst \u00fej\u00f3\u00f0skjalavar\u00f0a til \u00feess, taldi engin tormerki \u00e1 a\u00f0 taka vi\u00f0 safng\u00f6gnum Borgarskjalasafns og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafns K\u00f3pavogs fyrr \u00e1 \u00feessu \u00e1ri<a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/innlent\/2023-04-27-thjodskjalavordur-adgengi-ad-gognum-versnar-ekkert-vid-samruna-borgar-og-thjodskjalasafns\"> skv. fr\u00e9tt R\u00edkis\u00fatvarpsins 27. apr\u00edl. <\/a>H\u00fan h\u00e9lt \u00fev\u00ed fram a\u00f0 s\u00f6m yr\u00f0i \u00fej\u00f3nustan vi\u00f0 notendur hj\u00e1 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafninu og \u00ed skjalas\u00f6fnunum sem l\u00f6g\u00f0 yr\u00f0u ni\u00f0ur.\u00a0Starfsma\u00f0ur \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins hefur teki\u00f0 undir \u00fea\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20232471231d\/um-ad-gengi-ad-upp-lysingum\">grein 5. okt\u00f3ber sl.<\/a> \u00deetta er villandi m\u00e1lflutningur og undarlegur af h\u00e1lfu \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins, og vir\u00f0ist til \u00feess fallinn a\u00f0 afla tekna til \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns fr\u00e1 sveitarf\u00e9l\u00f6gum.<\/p>\n<p>F\u00e9lag h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a vara\u00f0i vi\u00f0 sl\u00edku vi\u00f0 setningu laga um opinber skjalas\u00f6fn \u00e1ri\u00f0 2014 <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/erindi\/143\/143-1127.pdf\">\u00ed ums\u00f6gn<\/a> me\u00f0 \u00feessum or\u00f0um:<\/p>\n<p>\u201e\u00deess ber a\u00f0 g\u00e6ta a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafn \u00cdslands kynni a\u00f0 hafa beinan hag af \u00fev\u00ed a\u00f0 leggja ni\u00f0ur sem flest h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fn og f\u00e1 me\u00f0 gjaldskr\u00e1 a\u00f0 fullu greitt fyrir flutning \u00feeirra og fr\u00e1gang og v\u00f6rslu \u00feeirra \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafninu \u00far sj\u00f3\u00f0um sveitarf\u00e9laga, og me\u00f0 \u00feeim fj\u00e1rmunum auka umsvif s\u00edn \u00e1 \u00feeirra kostna\u00f0. Sl\u00edkan m\u00f6guleika \u00e1 fj\u00e1rm\u00f6gnun r\u00edkisstofnunar af h\u00e1lfu sveitarf\u00e9laga \u00e6tti ekki a\u00f0 l\u00f6gfesta.\u201c<\/p>\n<p>\u00deessi svikamylla sem h\u00e9ra\u00f0sskjalaver\u00f0ir \u00f3ttu\u00f0ust er n\u00fa farin \u00ed gang.<\/p>\n<p>Forverar Hrefnu \u00ed emb\u00e6tti \u00fej\u00f3\u00f0skjalavar\u00f0ar hv\u00f6ttu til stofnunar h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna einmitt vegna \u00feess a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 anna\u00f0i ekki \u00feeim verkefnum sem \u00fea\u00f0 haf\u00f0i \u00feegar \u00ed \u00fej\u00f3nustu vi\u00f0 r\u00edki\u00f0 og haf\u00f0i ekki r\u00fdmi fyrir skj\u00f6l sveitarf\u00e9laga \u00ed ofan\u00e1lag.<\/p>\n<p>\u00c1\u00e6tlanir \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns n\u00fa um yfirt\u00f6ku safngagna Borgarskjalasafns og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafns K\u00f3pavogs gera r\u00e1\u00f0 fyrir ey\u00f0ingu opinberra skjala sem hafa veri\u00f0 tekin \u00fear til v\u00f6rslu me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00feeim reglum sem h\u00e9r er um fjalla\u00f0. Umfang opinberra b\u00f3khaldsskjala \u00ed v\u00f6rslu opinberra skjalasafna ver\u00f0i minnka\u00f0, \u00feannig a\u00f0 verkefni\u00f0, a\u00f0 gleypa h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fnin, ver\u00f0i vi\u00f0r\u00e1\u00f0anlegra.<\/p>\n<p>Sj\u00e1 t.d. <a href=\"https:\/\/fundur.reykjavik.is\/sites\/default\/files\/agenda-items\/Sta%C3%B0a%20BsR%20-%20Stafr%C3%A6nt%20r%C3%A1%C3%B0%20-%202023.pdf\">fylgiskjal fundarger\u00f0ar stafr\u00e6ns r\u00e1\u00f0s Reykjav\u00edkurborgar 11. okt\u00f3ber 2023<\/a><\/p>\n<p>Sj\u00e1 einnig fylgiskjal <a href=\"https:\/\/www.kopavogur.is\/is\/stjornsysla\/fundargerdir\/baejarrad\/3679\">fundarger\u00f0ar B\u00e6jarr\u00e1\u00f0s K\u00f3pavogs 19. okt\u00f3ber 2023 (2. M\u00e1l A\u00f0ger\u00f0ar\u00e1\u00e6tlun\u2026)<\/a>.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur vir\u00f0ist einbl\u00edna \u00e1 h\u00fasn\u00e6\u00f0isvanda \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins og l\u00e6tur l\u00f6nd og lei\u00f0 mikilv\u00e6gi fj\u00e1rhagsb\u00f3khalds, jafnt stj\u00f3rns\u00fdslulegt sem s\u00f6gulegt. Fj\u00e1rhagsb\u00f3khald telst yfirleitt me\u00f0al best skr\u00e1\u00f0u skjala hins opinbera. \u00dea\u00f0 getur \u00fev\u00ed \u00f3sjaldan bjarga\u00f0 miklu \u00feegar skjalav\u00f6rslu er \u00e1b\u00f3tavant a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti hj\u00e1 hinu opinbera eins og v\u00ed\u00f0a er. \u00cd \u00fev\u00ed felast margh\u00e1ttu\u00f0 r\u00e9ttindi b\u00e6\u00f0i hins opinbera og borgaranna, og \u00fea\u00f0 er einnig mikilsvert vi\u00f0 sagnfr\u00e6\u00f0iranns\u00f3knir \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur hefur og \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 fella undan faglega v\u00f6rslu \u00e1 einkaskj\u00f6lum, sbr. <a href=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/BrefThskjvtilFelagsheradsskjalavarda24mai2023.pdf\">br\u00e9f \u00fej\u00f3\u00f0skjalavar\u00f0ar til F\u00e9lags h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a \u00e1 \u00cdslandi 24. ma\u00ed 2023 <\/a>me\u00f0 <a href=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Ums\u00f6gn_\u00de\u00cd_vegna_BsR.pdf\">fylgiskjali<\/a> sem var svar vi\u00f0 spurningum <a href=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/BrefFelagsheradsskjalavtilThskjv9mai2023.pdf\">F\u00e9lags h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a 9. ma\u00ed 2023<\/a>.<\/p>\n<p>Hugmyndin er a\u00f0 skilja hreinlega eftir einkaskj\u00f6l, sem Borgarskjalasafni og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafni K\u00f3pavogs hefur veri\u00f0 tr\u00faa\u00f0 fyrir af einstaklingum og f\u00e9lagasamt\u00f6kum \u00e1 sv\u00e6\u00f0um \u00feeirra, \u00ed h\u00f6ndum \u00f3skilgreindra stofnana sem hafa ekki opinbera skjalav\u00f6rslu a\u00f0 hlutverki og ekki \u00e1 a\u00f0 skipa starfsf\u00f3lki me\u00f0 \u00fej\u00e1lfun til hennar. \u00c1st\u00e6\u00f0an er e.t.v. s\u00fa a\u00f0 \u00f3l\u00edklegt m\u00e1 telja a\u00f0 h\u00e6gt ver\u00f0i a\u00f0 gera Reykjav\u00edkurborg og K\u00f3pavogsb\u00e6 skylt a\u00f0 grei\u00f0a me\u00f0gj\u00f6f me\u00f0 einkaskjalas\u00f6fnum til langt\u00edmav\u00f6rslu \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni, en \u00feau taka r\u00fdmi. \u00deannig s\u00fdna b\u00e6\u00f0i sveitarf\u00e9l\u00f6gin og \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafn \u00feessum menningarver\u00f0m\u00e6tum algert vir\u00f0ingarleysi og d\u00e6ma \u00feau til gl\u00f6tunar me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e1ta \u00feau h\u00e6gt og r\u00f3lega hverfa \u00ed \u00f3skilgreindum stofnunum sem ekki hafa \u00e1 a\u00f0 skipa s\u00e9rh\u00e6f\u00f0um skjalav\u00f6r\u00f0um.<\/p>\n<p>Komi til \u00feessa eru \u00fea\u00f0 svik vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sem afhent hafa Borgarskjalasafni og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafni K\u00f3pavogs einkaskj\u00f6l s\u00edn ofan \u00e1 \u00feau svik meirihluta sveitarstj\u00f3rnanna vi\u00f0 \u00fe\u00e1, sem f\u00f3lust \u00ed a\u00f0 leggja skjalas\u00f6fnin ni\u00f0ur. \u00deannig reynir \u00fej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur a\u00f0 koma s\u00e9r hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka safng\u00f6gn h\u00e9ra\u00f0sskjalasafnanna \u00ed s\u00edna v\u00f6rslu skv. 10. gr. laga me\u00f0 \u00fat\u00farsn\u00faningum \u00e1 \u00feeirri skyldu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vitna \u00ed l\u00e6gra settar greinar s\u00f6mu laga (16. gr.) um anna\u00f0.<\/p>\n<p>\u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 veldur \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 taka vi\u00f0 \u00f6llum skj\u00f6lum Borgarskjalasafns og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafns K\u00f3pavogs. \u00dej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur breytir me\u00f0 \u00feessu \u00e1ratugal\u00f6ngu v\u00f6rslusi\u00f0fer\u00f0i opinberra skjalasafna \u00feannig a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 minnir meira \u00e1 sorpflokkunarst\u00f6\u00f0 en skjalasafn. Um lei\u00f0 er trausti og vir\u00f0ingu h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna \u00e1 landsv\u00edsu r\u00fasta\u00f0.<\/p>\n<p>Me\u00f0 <a href=\"https:\/\/skjalasafn.is\/files\/docs\/Drog_Reglur_um_vardveislu_og_eydingu_skjala_ur_fjarhagsbokhaldi.pdf\">dr\u00f6gum a\u00f0 reglunum sem birtust \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafnsins\u00a0 7. desember 2022<\/a> til umsagnar var \u00feeim til stu\u00f0nings birt \u00f3undirritu\u00f0 \u00e1litsger\u00f0 \u00e1 br\u00e9fsefni Fj\u00e1rs\u00fdslu r\u00edkisins, \u00f3formlegt t\u00f6lvuskeyti \u00far menningarm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytinu og \u00e1litsger\u00f0 fr\u00e1 l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingi Sambands \u00edslenskra sveitarf\u00e9laga \u00fear sem d\u00e1sama\u00f0 er \u201efulln\u00e6gjandi frelsi\u201c einhverra hj\u00e1 sveitarf\u00e9l\u00f6gunum til a\u00f0 ey\u00f0a fj\u00e1rhagsb\u00f3khaldinu.<\/p>\n<p>E\u00f0lileg stj\u00f3rns\u00fdsla \u00ed borgaralegu \u00fej\u00f3\u00f0skipulagi leitar ekki eftir frelsi undan sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0um aga og gagns\u00e6i. \u00dea\u00f0 ger\u00f0i \u00e1 hinn b\u00f3ginn stj\u00f3rns\u00fdsla s\u00f3lkonungsins Lo\u00f0v\u00edks XIV \u00e1 s\u00ednum t\u00edma \u2013 sem haf\u00f0i sitt fram gegn \u00feegnunum, \u00fea\u00f0 enda\u00f0i s\u00ed\u00f0ar me\u00f0 Fr\u00f6nsku byltingunni. \u00de\u00e1 var me\u00f0 l\u00f6gum um r\u00e9ttinn til skjala stofna\u00f0 fyrsta \u00fej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 \u00ed anda mannr\u00e9ttindayfirl\u00fdsingarinnar fr\u00e1 1789: \u201eSamf\u00e9lagi\u00f0 hefur r\u00e9tt til \u00feess a\u00f0 draga s\u00e9rhvern opinberan starfsmann til \u00e1byrg\u00f0ar fyrir stj\u00f3rns\u00fdslu s\u00edna.\u201c \u00dea\u00f0 felur nefnilega \u00ed s\u00e9r fulln\u00e6gjandi frelsi borgaranna a\u00f0 eiga a\u00f0gang a\u00f0 skj\u00f6lum.<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2014, \u00feegar veri\u00f0 var a\u00f0 setja l\u00f6g um opinber skjalas\u00f6fn, var vara\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed \u00ed <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/erindi\/143\/143-1132.pdf\">ums\u00f6gn h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0ar K\u00f3pavogs 20. febr\u00faar 2014<\/a> a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur fengi einn \u00fea\u00f0 vald, sem \u00e1\u00f0ur var \u00ed h\u00f6ndum fj\u00f6lskipa\u00f0s stj\u00f3rnvalds, stj\u00f3rnar \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns \u00cdslands, a\u00f0 heimila ey\u00f0ingu opinberra skjala. Tala\u00f0 var fyrir daufum eyrum. Um \u00e1kvar\u00f0anir um ey\u00f0ingu skjala er \u00fej\u00f3\u00f0skjalav\u00f6r\u00f0ur n\u00fa einvaldur og beitir \u00fev\u00ed n\u00fa eins og h\u00e9r er greint fr\u00e1.<\/p>\n<p>Menningarm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra hefur bo\u00f0a\u00f0 l\u00f6ggj\u00f6f um gjaldskr\u00e1 fyrir langt\u00edmav\u00f6rslu skjala sveitarf\u00e9laga \u00ed \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni. Heimild til sl\u00edks liggur a\u00f0 v\u00edsu \u00feegar fyrir (4.mgr. 7.tl. 14.gr. laga nr. 77\/2014). Hva\u00f0 sem \u00e1forma\u00f0 kann a\u00f0 vera, er lj\u00f3st a\u00f0 \u00feetta m\u00e1l sn\u00fdst um meira en peninga.<\/p>\n<p>Einkaskj\u00f6l og opinber b\u00f3khaldsskj\u00f6l eru \u00ed \u00f3vissu\u00e1standi \u00ed reipdr\u00e6tti um peninga. Um rekstrarf\u00e9 til tryggingar borgaralegum r\u00e9ttindum og til uppiheldis grundvallar\u00fe\u00e1tta \u00ed vestr\u00e6nni menningu. Rekstrarf\u00e9 sem hvorki r\u00edki n\u00e9 sveitarf\u00e9l\u00f6g \u00e6ttu a\u00f0 geta tali\u00f0 eftir s\u00e9r me\u00f0 neinum r\u00e9tti og telst ekki miki\u00f0. Borgarskjalasafn Reykjav\u00edkur hefur kosta\u00f0 \u00e1l\u00edka miki\u00f0 og rekstur steyptra bl\u00f3makerja \u00e1 vegum borgarinnar. Fagleg skjalavarsla og menningarm\u00e1l eru l\u00e1tin l\u00f6nd og lei\u00f0 svo liggur vi\u00f0 \u00f3metanlegu \u00f3gnartj\u00f3ni.<\/p>\n<p>Einkaskjalas\u00f6fn \u00edb\u00faa Reykjav\u00edkur og K\u00f3pavogs eru lent \u00ed \u00f3vissu, a\u00f0gengi skattgrei\u00f0enda a\u00f0 skj\u00f6lum um r\u00e1\u00f0st\u00f6fun opinbers fj\u00e1r takmarkast af ey\u00f0ingu og um lei\u00f0 er mikilv\u00e6gum heimildum til \u00edslenskrar hags\u00f6gu farga\u00f0. N\u00e6r\u00fej\u00f3nusta Borgarskjalasafns og H\u00e9ra\u00f0sskjalasafns K\u00f3pavogs leggst af og \u00fatlit er fyrir a\u00f0 heimildir til s\u00f6gu \u00feessara sveitarf\u00e9laga muni glatast \u00fe.e. einkaskjalas\u00f6fnin og fj\u00e1rhagsb\u00f3khaldi\u00f0. Allt til \u00feess a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafni\u00f0 f\u00e1i h\u00fas. \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 d\u00fdru ver\u00f0i keypt. Tilgangur opinberrar skjalav\u00f6rslu \u00e1 \u00cdslandi er or\u00f0inn h\u00fasn\u00e6\u00f0ism\u00e1l \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns, fremur en r\u00e9ttindi borgaranna, hagur stj\u00f3rns\u00fdslunnar og var\u00f0veisla s\u00f6gu \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0arinnar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hinn 1. okt\u00f3ber sl. gengu \u00ed gildi s\u00f6gulegar reglur um ey\u00f0ingu (grisjun) skjala settar af Hrefnu R\u00f3bertsd\u00f3ttur \u00fej\u00f3\u00f0skjalaver\u00f0i. Reglur um var\u00f0veislu og ey\u00f0ingu skjala \u00far fj\u00e1rhagsb\u00f3khaldi afhendingarskyldra a\u00f0ila \u00dear sem aflei\u00f0ingarnar eru v\u00ed\u00f0t\u00e6kar og \u00edskyggilegar hefur veri\u00f0 reynt a\u00f0 draga<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-1525","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-frettir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1525"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1539,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1525\/revisions\/1539"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}