{"id":81,"date":"2016-11-01T15:30:28","date_gmt":"2016-11-01T15:30:28","guid":{"rendered":"http:\/\/wp2.edge.is\/?page_id=81"},"modified":"2016-12-13T20:47:07","modified_gmt":"2016-12-13T20:47:07","slug":"pistill-um-soknarnefndir-vegna-ataks-um-sofnun-skjala-soknarnefnda","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?page_id=81","title":{"rendered":"Pistill um s\u00f3knarnefndir vegna \u00e1taks um s\u00f6fnun skjala s\u00f3knarnefnda"},"content":{"rendered":"<header>\n<h1><\/h1>\n<\/header>\n<div>\n<h5>Pistill fluttur \u00e1 bla\u00f0amannafundi \u00e1 D\u00f3mkirkjuloftinu \u00ed Reykjav\u00edk 3. febr\u00faar 2010 af Hrafni Sveinbjarnarsyni h\u00e9ra\u00f0sskjalaver\u00f0i K\u00f3pavogs vegna \u00e1taks um s\u00f6fnun skjala s\u00f3knarnefnda \u00ed samvinnu F\u00e9lags h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a og biskups \u00cdslands<\/h5>\n<p>S\u00f3knarnefndir voru fyrst stofna\u00f0ar samkv\u00e6mt l\u00f6gum nr. 5\/1880 um stj\u00f3rn safna\u00f0arm\u00e1la og skipun s\u00f3knarnefnda og h\u00e9ra\u00f0snefnda, en fram a\u00f0 \u00fev\u00ed voru kirkjur alfari\u00f0 \u00ed umsj\u00e1 og \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 prests e\u00f0a kirkjub\u00f3nda en s\u00f3knarmenn greiddu nokkur gj\u00f6ld til rekstrarins.<\/p>\n<p>Miklar breytingar ur\u00f0u \u00ed kirkjum\u00e1lum \u00e1 \u00feessum t\u00edma og munar miklu um tr\u00fafrelsi\u00f0 sem komst \u00e1 me\u00f0 stj\u00f3rnarskr\u00e1nni 1874, en rekstur kirkna, st\u00e6r\u00f0 s\u00f3kna, fj\u00f6ldi prestakalla og tekjur presta h\u00f6f\u00f0u um nokkurt skei\u00f0 veri\u00f0 mj\u00f6g til umr\u00e6\u00f0u.L\u00f6gin 1880 um s\u00f3knarnefndir \u00fe\u00f3ttu frj\u00e1lslynd \u00ed anda \u00feess sem \u00fe\u00e1 var uppi, a\u00f0 almenningur \u00e6tti hlutdeild \u00ed m\u00e1lum s\u00ednum og \u00e6tti kost \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 kj\u00f3sa fulltr\u00faa s\u00edna til a\u00f0 fjalla um \u00feau og gera um \u00feau till\u00f6gur.<\/p>\n<p>Upp fr\u00e1 \u00feessu f\u00e6r\u00f0ist framkv\u00e6mdastj\u00f3rn \u00e1 fj\u00e1rhagslegum rekstri kirkna og eignaums\u00fdslu hverskonar \u00e1 fasteignum og lausum munum til \u00feessara nefnda sem jafnframt \u00e1ttu og eiga a\u00f0 vera presti til stu\u00f0nings vi\u00f0 s\u00edn st\u00f6rf, gu\u00f0s\u00fej\u00f3nustugj\u00f6r\u00f0 og anna\u00f0.Um nokkurt skei\u00f0 sinntu s\u00f3knarnefndir innheimtu s\u00f3knargjalda, en \u00fea\u00f0 hlutverk f\u00e6r\u00f0ist til r\u00edkisins 1988.<\/p>\n<p>S\u00f3knarnefndir starfa n\u00fa skv. starfsreglum um s\u00f3knarnefndir nr. 732\/1998 \u00e1 grundvelli 59. greinar laga nr. 78\/1997 um st\u00f6\u00f0u, stj\u00f3rn og starfsh\u00e6tti \u00fej\u00f3\u00f0kirkjunnar.<\/p>\n<p>Allur gangur er \u00e1 \u00fev\u00ed hvort skj\u00f6l s\u00f3knarnefnda hafi skila\u00f0 s\u00e9r til h\u00e9ra\u00f0sskjalasafna e\u00f0a ekki. F\u00e9lag h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a \u00e6tlar s\u00e9r annars vegar me\u00f0 \u00e1takinu a\u00f0 tryggja skj\u00f6lum s\u00f3knarnefnda sem or\u00f0in eru 30 \u00e1ra og eldri \u00f6rugga geymslu e\u00f0a yngri skj\u00f6lum eftir atvikum sem ekki er daglega \u00fe\u00f6rf \u00ed kirkjustarfinu. Hins vegar a\u00f0 n\u00e1 yfirliti yfir allt landi\u00f0 um \u00e1stand \u00feessara m\u00e1la og \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed hvar og hvernig \u00feessi skj\u00f6l eru var\u00f0veitt og sinna \u00fev\u00ed eftirlitshlutverki sem h\u00e9ra\u00f0sskjalas\u00f6fn eiga a\u00f0 hafa me\u00f0 skjalav\u00f6rslu opinberra stofnana \u00ed s\u00ednu umd\u00e6mi sem ekki falla undir eftirlit \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafns \u00cdslands. \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafninu er trygg\u00f0 \u00fe\u00e1tttaka \u00ed \u00e1takinu \u00fear sem \u00fea\u00f0 gegnir hlutverki h\u00e9ra\u00f0sskjalasafns \u00e1 \u00feeim sv\u00e6\u00f0um sem ekki eru \u00ed umd\u00e6mi s\u00e9rstaks h\u00e9ra\u00f0sskjalasafns.<\/p>\n<p>Fyrsta \u00e1tak f\u00e9lagsins af \u00feessu tagi snerist um skj\u00f6l kvenf\u00e9laga og var gefin \u00fat\u00a0<a href=\"http:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/kvenfelagaskjalasofn_2009_13_01_10.pdf\" target=\"_blank\">sk\u00fdrsla<\/a>\u00a0um \u00e1rangurinn af \u00fev\u00ed. \u00c6tlunin er a\u00f0 gefa \u00fat \u00e1\u00feekka sk\u00fdrslu um skj\u00f6l s\u00f3knarnefnda \u00feegar \u00e1takinu l\u00fdkur. Me\u00f0 \u00fev\u00ed n\u00e6st yfirlit sem ekki hefur veri\u00f0 a\u00f0gengilegt \u00e1\u00f0ur \u00e1 einum sta\u00f0 um skj\u00f6l s\u00f3knarnefnda sem var\u00f0veitt eru.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er f\u00e9laginu s\u00e9rstakt \u00e1n\u00e6gjuefni a\u00f0 nj\u00f3ta fulltingis herra Karls Sigurbj\u00f6rnssonar biskups \u00cdslands vi\u00f0 \u00feetta \u00e1tak. \u00dea\u00f0 er von okkar a\u00f0 kirkjan og s\u00f6fnu\u00f0irnir finni a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u00feeim til gagns. Vel var\u00f0veitt skjalas\u00f6fn tryggja \u00f6ryggi um r\u00e9ttindi og skyldur og tengja \u00fe\u00e1 sem n\u00fa starfa \u00e1 vettvangi safna\u00f0anna vi\u00f0 forvera s\u00edna. Sl\u00edkt samhengi eflir undirst\u00f6\u00f0ur \u00feeirra stofnana sem mynda skjalas\u00f6fn. Vel var\u00f0veitt skjalas\u00f6fn eru drj\u00fagur hluti af st\u00f6\u00f0ugleika og hef\u00f0 vir\u00f0ulegra stofnana samf\u00e9lagsins.<br \/>\nS\u00f3knarnefndir eru ungar stofnanir \u00e1 m\u00e6likvar\u00f0a sagnfr\u00e6\u00f0innar og ungar \u00ed samanbur\u00f0i vi\u00f0 m\u00f3\u00f0urstofnun s\u00edna, kirkjuna. Um 130 \u00e1r eru s\u00ed\u00f0an fyrstu s\u00f3knarnefndirnar voru stofna\u00f0ar. Ekki er seinna v\u00e6nna a\u00f0 n\u00e1 heildaryfirliti um skj\u00f6l \u00feeirra og v\u00e6nti \u00e9g \u00feess a\u00f0 \u00ed lj\u00f3s muni koma vitnisbur\u00f0ur um samviskusemi og reglusemi \u00ed \u00fev\u00ed \u00f3eigingjarna starfi sem fram fer \u00ed kirkjunum um land allt.<\/p>\n<p>\u00deau skj\u00f6l sem s\u00e9rstaklega m\u00e1 nefna sem almennt er a\u00f0 finna \u00ed v\u00f6rslu s\u00f3knarnefnda eru:<br \/>\nGer\u00f0ab\u00e6kur s\u00f3knarnefnda<br \/>\nGer\u00f0ab\u00e6kur byggingarnefnda kirkna<br \/>\nSj\u00f3\u00f0sb\u00e6kur og b\u00f3khaldsskj\u00f6l<br \/>\nKirkjub\u00f3k s\u00f3knarnefnda<br \/>\nKirkjuskr\u00e1r, kirkjust\u00f3lar (eignaskr\u00e1r)<br \/>\nBr\u00e9fasafn<br \/>\nSkj\u00f6l er var\u00f0a starfsemi kirkjuk\u00f3ra.<br \/>\n\u00d6nnur skj\u00f6l eins og lj\u00f3smyndir, teikningar og uppdr\u00e6ttir af orgelum og kirkjubyggingum og fleira.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pistill fluttur \u00e1 bla\u00f0amannafundi \u00e1 D\u00f3mkirkjuloftinu \u00ed Reykjav\u00edk 3. febr\u00faar 2010 af Hrafni Sveinbjarnarsyni h\u00e9ra\u00f0sskjalaver\u00f0i K\u00f3pavogs vegna \u00e1taks um s\u00f6fnun skjala s\u00f3knarnefnda \u00ed samvinnu F\u00e9lags h\u00e9ra\u00f0sskjalavar\u00f0a og biskups \u00cdslands S\u00f3knarnefndir voru fyrst stofna\u00f0ar samkv\u00e6mt l\u00f6gum nr. 5\/1880 um stj\u00f3rn safna\u00f0arm\u00e1la<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-81","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/81","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/81\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1292,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/81\/revisions\/1292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}