{"id":47,"date":"2016-11-01T14:00:36","date_gmt":"2016-11-01T14:00:36","guid":{"rendered":"http:\/\/wp2.edge.is\/?page_id=47"},"modified":"2016-11-04T14:06:41","modified_gmt":"2016-11-04T14:06:41","slug":"upprunareglan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?page_id=47","title":{"rendered":"Upprunareglan"},"content":{"rendered":"<header>\n<h1><\/h1>\n<\/header>\n<div>\n<p>(<em>e. principle of provenance, \u00fe. Provenienzprinzip, d. hjemh\u00f8rsprincip<\/em>)<\/p>\n<p>Skjalasafni emb\u00e6ttis, stofnunar, einstaklings e\u00f0a l\u00f6gpers\u00f3nu skal haldi\u00f0 \u00fat af fyrir sig \u00e1n vi\u00f0auka og \u00farfellinga \u00feannig a\u00f0 s\u00fa skipan sem \u00fea\u00f0 haf\u00f0i hj\u00e1 \u00feeim sem mynda\u00f0i skjalasafni\u00f0 haldist \u00f3breytt.<\/p>\n<p>Upprunareglan er grundvallarvinnuregla n\u00fat\u00edmalegrar skjalav\u00f6rslu.<br \/>\nAnnars vegar kve\u00f0ur h\u00fan \u00e1 um a\u00f0 hverju skjalasafni skuli haldi\u00f0 \u00f3skertu \u00fat af fyrir sig, \u00fe.e. a\u00f0 ytri skipan er haldi\u00f0 (fr. respect des fonds): A\u00f0 skjalas\u00f6fnum s\u00e9 ekki blanda\u00f0 e\u00f0a rugla\u00f0 saman.<br \/>\nHins vegar a\u00f0 skjalasafni skuli ekki ra\u00f0a\u00f0 upp \u00e1 n\u00fdtt mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem var hj\u00e1 \u00feeim sem mynda\u00f0i \u00fea\u00f0, \u00fe.e. a\u00f0 innri skipan er haldi\u00f0, \u00fea\u00f0 er stundum kalla\u00f0 strukturprincip (fr. respect de l\u2019ordre int\u00e9rieure): A\u00f0 skjalasafni s\u00e9 ekki ra\u00f0a\u00f0 upp \u00e1 n\u00fdtt e\u00f0a fikta\u00f0 vi\u00f0 upprunalega r\u00f6\u00f0 \u00feess.<\/p>\n<p>Upprunareglan er stundum sett upp sem andst\u00e6\u00f0a efniss\u00f6fnunarreglunnar (e. principle of pertinence, \u00fe. Pertinenzprinzip, d. pertinensprincip) sem er r\u00edkjandi vi\u00f0 skipan og me\u00f0fer\u00f0 b\u00f3kasafna, \u00fear sem eint\u00f6k eru h\u00f6f\u00f0 saman og skipa\u00f0 eftir efnisinnihaldi.<\/p>\n<p>Upprunareglan \u00e1 s\u00e9r r\u00e6tur aftur \u00e1 18. og 19. \u00f6ld \u00ed stj\u00f3rns\u00fdslu Danmerkur, Frakklands og \u00de\u00fdskalands og annarra Evr\u00f3pur\u00edkja. H\u00fan \u00e1 vi\u00f0 hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a opinber skjalas\u00f6fn e\u00f0a einkaskjalas\u00f6fn.<\/p>\n<p>Upprunareglan gerir \u00fea\u00f0 a\u00f0 verkum a\u00f0 \u00feeir sem eiga a\u00f0 sj\u00e1 um langt\u00edmav\u00f6rslu skjala \u00feurfa einnig a\u00f0 hafa h\u00f6nd \u00ed bagga me\u00f0 \u00fev\u00ed hva\u00f0a a\u00f0fer\u00f0um er beitt vi\u00f0 daglegt skjalahald. Skjalavarsla sn\u00fdst \u00fev\u00ed ekki a\u00f0eins um langt\u00edmav\u00f6rslu skjala heldur einnig myndun \u00feeirra og skipan hj\u00e1 \u00feeim sem myndar skj\u00f6lin.<\/p>\n<p>S\u00e9 skjalasafn afhent skjalav\u00f6rslustofnun (t.d. h\u00e9ra\u00f0sskjalasafni), \u00e1 skjalav\u00f6rslustofnunin a\u00f0 halda skj\u00f6lunum \u00ed \u00feeirri r\u00f6\u00f0 sem \u00feau voru \u00ed vi\u00f0 afhendingu samkv\u00e6mt upprunareglunni.<\/p>\n<p>H.S.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(e. principle of provenance, \u00fe. Provenienzprinzip, d. hjemh\u00f8rsprincip) Skjalasafni emb\u00e6ttis, stofnunar, einstaklings e\u00f0a l\u00f6gpers\u00f3nu skal haldi\u00f0 \u00fat af fyrir sig \u00e1n vi\u00f0auka og \u00farfellinga \u00feannig a\u00f0 s\u00fa skipan sem \u00fea\u00f0 haf\u00f0i hj\u00e1 \u00feeim sem mynda\u00f0i skjalasafni\u00f0 haldist \u00f3breytt. Upprunareglan er<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-47","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/47","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/47\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":277,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/47\/revisions\/277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}