{"id":1037,"date":"2016-11-28T09:20:08","date_gmt":"2016-11-28T09:20:08","guid":{"rendered":"http:\/\/wp2.edge.is\/?page_id=1037"},"modified":"2016-12-07T13:11:15","modified_gmt":"2016-12-07T13:11:15","slug":"skjol-sveitarfelaga-a-islandi-fyrir-arid-1900","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/?page_id=1037","title":{"rendered":"Skj\u00f6l sveitarf\u00e9laga \u00e1 \u00cdslandi fyrir \u00e1ri\u00f0 1900"},"content":{"rendered":"<p>Hreppar teljast me\u00f0al elstu opinberu stj\u00f3rns\u00fdslueininga og f\u00e9lagsskapar \u00e1 \u00cdslandi. M\u00e1 rekja s\u00f6gu \u00feeirra aftur \u00e1 11. \u00f6ld, en \u00feeir eru \u00fe\u00e1 nefndir \u00ed t\u00edundarl\u00f6gum. \u00deeir eru \u00fe\u00f3 taldir eldri. \u00dear sem ritmenning komst \u00e1 me\u00f0 kristnit\u00f6ku \u00e1 \u00cdslandi m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 skj\u00f6l hafi snemma myndast vi\u00f0 starfsemi \u00feeirra, en allt er \u00f3lj\u00f3st um \u00fea\u00f0 framan af. Elsta var\u00f0veitt skjal hrepps \u00e1 \u00cdslandi er hreppsb\u00f3k fr\u00e1 \u00e1rinu 1643.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok1.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1139 size-medium\" src=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok1-300x254.jpg\" width=\"300\" height=\"254\" srcset=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok1-300x254.jpg 300w, https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok1.jpg 550w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok2.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1140 size-medium\" src=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok2-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok2-300x225.jpg 300w, https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok2.jpg 653w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Hreppsb\u00f3k Reykholtsdalshrepps me\u00f0 t\u00edundarskr\u00e1, 1643-1785. B\u00f3kbandi\u00f0 er fr\u00e1 byrjun 20. aldar l\u00edklega unni\u00f0 \u00e1 b\u00f3kbandsstofunni \u00ed Safnah\u00fasinu \u00ed Reykjav\u00edk. Titilbla\u00f0i\u00f0 er me\u00f0 hendi J\u00f3ns \u00deorkelssonar \u00fej\u00f3\u00f0skjalavar\u00f0ar, ne\u00f0st glittir \u00ed stimpil Landsskjalasafnsins \u00ed Reykjav\u00edk sem s\u00ed\u00f0ar var\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0skjalasafn \u00cdslands, \u00fear var b\u00f3kin var\u00f0veitt fr\u00e1 upphafi 20. aldar \u00fear til H\u00e9ra\u00f0sskjalasafn Borgfir\u00f0inga t\u00f3k til starfa \u00e1ri\u00f0 1961. Myndirnar eru fr\u00e1 H\u00e9ra\u00f0sskjalasafni Borgfir\u00f0inga \u00fear sem b\u00f3kin er var\u00f0veitt.<\/em><br \/>\nhreppsbok4<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok4.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1141 size-medium\" src=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok4-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok4-300x225.jpg 300w, https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok4.jpg 653w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">\n<em>Hreppsb\u00f3k Reykholtsdalshrepps me\u00f0 t\u00edundarskr\u00e1, 1643-1785. Sj\u00e1 m\u00e1 vi\u00f0ger\u00f0ir fr\u00e1 b\u00f3kbandsstofunni \u00ed Safnah\u00fasinu, fr\u00e1 \u00fev\u00ed fyrir \u00e1ri\u00f0 1961, \u00e1 j\u00f6\u00f0rum bla\u00f0anna.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok5.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1142 size-medium\" src=\"http:\/\/wp2.edge.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok5-300x225.jpg\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok5-300x225.jpg 300w, https:\/\/heradsskjalasafn.is\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/hreppsbok5.jpg 653w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Textab\u00fatur \u00far Hreppsb\u00f3k Reykholtsdalshrepps me\u00f0 t\u00edundarskr\u00e1, 1643-1785.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\nStiftamtma\u00f0ur gaf \u00fat tilskipun um f\u00e6rslu hreppsb\u00f3ka 26. desember 1785 og kansell\u00edbr\u00e9f um f\u00e6rslu sl\u00edkra b\u00f3ka var gefi\u00f0 \u00fat 11. j\u00fal\u00ed 1789.<br \/>\nT\u00edmam\u00f3t ur\u00f0u me\u00f0 svok\u00f6llu\u00f0u Hreppstj\u00f3rainstr\u00faxi, e\u00f0a Instruction for Repstyrerne i Island, 24. n\u00f3vember 1809. Fr\u00e1 1809 til 1872 var ekki um sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0a stj\u00f3rn \u00edb\u00faa sveitanna a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00ed m\u00e1lefnum \u00feeirra, hreppstj\u00f3rar og a\u00f0rir r\u00edkisstarfsmenn h\u00f6f\u00f0u alla stj\u00f3rn \u00feeirra \u00ed hendi s\u00e9r. Samkv\u00e6mt Hreppstj\u00f3rainstr\u00faxinu 1809 \u00e1ttu hreppstj\u00f3rar a\u00f0 f\u00e6ra hreppsb\u00f3k (me\u00f0 fj\u00e1rhagsb\u00f3khaldi) og sinna vir\u00f0ingum og uppskriftum, sko\u00f0anagj\u00f6r\u00f0um, \u00fattektum og uppbo\u00f0um a\u00f0 \u00f3gleymdri br\u00e9fager\u00f0 me\u00f0 tilheyrandi br\u00e9fab\u00f3kum og br\u00e9fas\u00f6fnum.<br \/>\nMe\u00f0 t\u00edmanum var\u00f0 skjalamyndun sveitarf\u00e9laga margbrotnari, einkum \u00ed kaupst\u00f6\u00f0um. Reykjav\u00edk hlaut fyrst kaupsta\u00f0arr\u00e9ttindi \u00e1ri\u00f0 1787 og st\u00fdr\u00f0i b\u00e6jarf\u00f3geti kaupsta\u00f0num en kalla\u00f0i saman borgarafundi eftir \u00fe\u00f6rfum. \u00c1ri\u00f0 1822 voru skipa\u00f0ir s\u00e9rstakir emb\u00e6ttismenn \u00ed \u00fe\u00e1gu stj\u00f3rns\u00fdslu b\u00e6jarins og fr\u00e1 1828 voru kj\u00f6rnir borgarar haf\u00f0ir b\u00e6jarf\u00f3geta til r\u00e1\u00f0uneytis. Allt var \u00feetta sni\u00f0i\u00f0 a\u00f0 Norsku l\u00f6gum og danskri l\u00f6ggj\u00f6f.<br \/>\n\u00cd kaupst\u00f6\u00f0unum t\u00f3ku til starfa b\u00e6jarstj\u00f3rnir, fyrst \u00ed Reykjav\u00edk 1836 en eftir \u00fea\u00f0 um lei\u00f0 og \u00feeir voru stofna\u00f0ir, Akureyri 1862, \u00cdsafir\u00f0i 1866 og Sey\u00f0isfir\u00f0i 1894 o.s.frv.<br \/>\nMe\u00f0 tilskipun um sveitarstj\u00f3rn \u00e1 \u00cdslandi 4. ma\u00ed 1872 voru aftur stofnu\u00f0 f\u00e9l\u00f6g um stj\u00f3rn sveitanna. \u00cd henni eru \u00e1kv\u00e6\u00f0i um skj\u00f6l \u00ed 11. grein \u00fear sem kve\u00f0i\u00f0 er \u00e1 um a\u00f0 oddviti skuli \u201e\u2026 var\u00f0veita allar gj\u00f6r\u00f0ab\u00e6kur nefndarinnar, br\u00e9f og \u00f6nnur skj\u00f6l e\u00f0a skilr\u00edki, er snerta \u00feau m\u00e1l, sem eru l\u00f6g\u00f0 undir hreppsnefndina.\u201c \u00cd 35. grein er kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um s\u00f6mu skyldu oddvita s\u00fdslunefndar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hreppar teljast me\u00f0al elstu opinberu stj\u00f3rns\u00fdslueininga og f\u00e9lagsskapar \u00e1 \u00cdslandi. M\u00e1 rekja s\u00f6gu \u00feeirra aftur \u00e1 11. \u00f6ld, en \u00feeir eru \u00fe\u00e1 nefndir \u00ed t\u00edundarl\u00f6gum. \u00deeir eru \u00fe\u00f3 taldir eldri. \u00dear sem ritmenning komst \u00e1 me\u00f0 kristnit\u00f6ku \u00e1 \u00cdslandi m\u00e1<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1037","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1037"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1146,"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1037\/revisions\/1146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/heradsskjalasafn.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}